Wymarsz Izraelitów do Zajordania

Autor tekstu: Zbigniew Chorąży




04.1259

Mojżesz wysyła posłów do króla Edomu


Lb 20/14


3.07.1259

Izraelici wyruszają z Kadesz

17 km

Lb 33/37, Pwt 9/23


5.07.1259

wędrówka do Chaszmony

18 km

Lb 33/37


7.07.1259

z Chaszmony do Moserot

21 km

Lb 33/37


9.07.1259

z Moserot do X

14 km

Lb 33/37


11.07.1259

z X do Beerot Jaakan

15 km

Lb 33/37


13.07.1259

z Beerot Jaakan do Y

17 km

Lb 33/37


15.07.1259

z Y do góry Hor

17 km

Lb 20/22, 33/37, Pwt 10/6


16.07.1259

zgon Aarona na górze Hor


Lb 20/22, 29, 33/37-38, Pwt 10/6



żałoba - 30 dni


Lb 20/29


16.08.1259

od góry Hor do Haggidgad

30 km

Lb 21/4, 33/41, Pwt 10/7


17.08.1259

z Haggidgad do Jotbaty

27 km

Lb 33/41, Pwt 2/8, 10/7


19.08.1259

z Jotbaty do Z

17 km

Lb 33/41, Pwt 2/8


20.08.1259

z Z do Salmony

18 km

Lb 33/41


22.08.1259

pustkowie

18 km

Lb 33/42


23.08.1259

pustkowie

17 km

Lb 33/42


24.08.1259

do Punon

17 km

Lb 33/42


25.08.1259

pustkowie

15 km

Lb 33/43


26.08.1259

atak węży


Lb 21/7


27.08.1259

postawienie miedzianego węża Nehustana


Lb 21/8


4.09.1259

pustkowie

14 km

Lb 33/43


5.09.1259

dojście do Obot

13 km

Lb 21/10, 33/43


6.09.1259

pustkowie

17 km

Lb 21/11, 33/44


7.09.1259

pustkowie

17 km

Lb 21/11, 33/44

Przed wyruszeniem Izraelitów w kierunku góry Hor, Mojżesz starał się uzyskać zgodę Edomitów na przejście przez ich tereny. Według źródła J (Lb 20/18 - 21) zgody takiej nie uzyskał. Opinię zupełnie przeciwną podaje źródło D w Pwt 2/4 - 8, 29 i raczej ono mówi prawdę. Ze źródeł pozabiblijnych wiadomo, że tereny Edomitów leżały w górach Seir i po obu stronach zagłębia Araby od Morza Słonego do Esjon-Geber. Aby dojść do góry Hor koło Arke (Sela), nazwanej później Petrą, Izraelici musieli przechodzić przez ziemie Edomitów. Musieli zatem mieć ich zgodę.

Dlaczego Izraelici przez ponad trzydzieści lat nie mogli wejść do Kanaanu od południa? Zapewne próbowali, ale mieszkający tu Amoryci stanowili zaporę nie do przebycia. Ciekawe, że bóg Jahwe też okazał się bezsilny. Dowodem tego jest Lb 14/40 - 45. Amoryci i Amalekici połączyli swoje siły, aby odeprzeć nacierających od południa Izraelitów. Ci w okolicach Chormy ponieśli sromotną klęskę (patrz mapka). Jest to wersja źródła J. Według niego Izraelici przegrali, bo nie było z nimi Mojżesza i bożego wsparcia. Drugą próbę Izraelici podjęli po pewnym czasie i tym razem wygrali. Mówi o tym Lb 21/1 - 3. Nie może to być prawdą z dwóch powodów. Gdyby wygrali, mieliby wolną drogę do Kanaanu od południa. Po drugie ta informacja została wstawiona przez redaktorów między Lb 20/29 i Lb 21/1/4, które to wersety wyraźnie mówią o pobycie Izraelitów pod górą Hor. W linii prostej Chormę od góry Hor dzieliło około 85 km.

Redaktorzy Pięcioksiągu "nie pozwolili" Izraelitom walczyć z Edomitami, Moabitami i Ammonitami nie dlatego, że byli to ich pobratymcy. Izraelici byli jeszcze zbyt słabi, aby walczyć ze wszystkimi narodami w drodze do Kanaanu. Kilka wieków później król Dawid traktował tych pobratymców jako wrogów i zabijał ich bez żadnych skrupułów.

Nieco dalej przekonamy się, że to samo robił Mojżesz, ale w zakamuflowany sposób przy pomocy tych samych redaktorów.

W Lb 20/22 - 29 czytamy o okolicznościach śmierci Aarona. Zmarł on na górze Hor koło miejscowości Sela, przez Flawiusza nazywanej Arke. Do dzisiaj to miejsce koło Petry otaczane jest wielką czcią przez okoliczną ludność arabską. Góra Hor nazywana jest Dżebel Harun, tzn. Góra Aarona. Trasa wędrówki Izraelitów do góry Hor zaznaczona jest na mapce czerwonymi strzałkami.

Natomiast źródło J w Pwt 10/6 - 7 jest innego zdania:

„Synowie Izraela wyszli z Beerot, posiadłości synów Jaakana i udali się do Mosery (Moserot - przyp.aut.). Tam umarł Aaron i tam go pogrzebano.”

Ta trasa na mapce zaznaczona jest strzałkami zielonymi. Obie trasy są wzajemnie sprzeczne. Autor źródła J popełnił błąd. Zapewne nie chciał, aby prawdziwe miejsce pochówku Aarona było kojarzone z ośrodkiem kultu Duszary, edomickiego i nabatejskiego boga Księżyca. A właśnie Sela była ośrodkiem kultu tego Boga.





Po okresie żałoby przy górze Hor, Izraelici wyruszyli w kierunku Esjon-Geber (Lb 21/4). W drodze znów zaczęli się buntować z powodu braku wody i chleba. Bóg Jahwe ukarał ich zsyłając w Punon jadowite węże. Od ich ukąszeń zmarło wielu Izraelitów. Jest to relacja żródła E (Lb 21/4 - 9) i trzeba przyznać bardzo tajemnicza. Izraelici ukorzyli się i prosili Mojżesza o pomoc. Udobruchany przez Mojżesza bóg Jahwe nakazał mu wykonać miedzianego węża na drzewcu. Każdy ukąszony, kiedy spojrzał na tego węża, zachowywał życie. Ta historia byłaby sensowna, gdyby brali w niej udział dwaj przeciwni bogowie. Jeden zsyła karę, drugi stara się przeciwdziałać jej złym skutkom.I zapewne w najstarszych relacjach tak właśnie było.Tym drugim bogiem był Samael, uosabiany właśnie w wizeruku węża, opiekun rodu ludzkiego od czasów Adama w raju. Ale izraelski monoteizm wymógł, aby rolę Samaela przejął Jahwe. W ten sposób powstała dziwna sytuacja. Bóg Jahwe zsyła jadowite węże, a potem udobruchany nie likwiduje ich, ale nakazuje wykonać węża miedzianego. Wydawałoby się, że od czasu wypadków w rajskim Edenie bóg Jahwe nie cierpiał węży.

Miedzianego węża Izraelici nazwali Nehustanem (Nehusztanem). Ten bałwochwalczy kult węża przetrwał u Izraelitów około 700 lat. I to jest też dowodem, że Izraelici jeszcze nie znali Dekalogu i Prawa Mojżeszowego, w których bóg Jahwe zakazał wszelkich kultów bałwochwalczych.

Faktem jest, że ślad tego kultu przetrwał aż do naszych czasów. Znak węża symbolizuje życie i zdrowie. Dlatego światowa medycyna przyjęła go za swój emblemat. W ten sposób bardziej nawiązała do przymiotów boga Samaela niż do okrucieństw Jahwe.






Użyte skróty:


E

źródło elohistyczne, Elohista


J

źródło jahwistyczne, Jahwista


P

źródło kapłańskie, Kapłan


D

źródło deuteronomistyczne


Zbigniew Chorąży, październik 2006


Powrót do strony tytułowej


Powrót do listy artykułów