Wyjście z Egiptu

Autor tekstu: Zbigniew Chorąży



W Księdze Wyjścia (BT) 12/37 czytamy:


''I wyruszyli synowie Izraela z Ramses ku Sukkot w liczbie około sześciuset tysięcy mężów pieszych, prócz dzieci.''

Z wyliczeń w moim artykule Izraelici w Egipcie wiemy, że cała społeczność izraelska liczyła 2 458 200 osób.

Przyjmuje się, że w owym czasie jedna rodzina izraelska liczyła średnio 13 osób i w czasie wędrówki w pustynnym terenie zajmowała powierzchnię około 15 metrów kwadratowych [_1_].

Należy tu jednak wprowadzić poprawkę, gdyż Izraelici wychodząc z Egiptu pędzili ze sobą bydło. Należy więc przyjąć, że jedna rodzina zajmowała powierzchnię 25 metrów kwadratowych (średnio).


2458200: 13 = około 189092 rodzin


189092 x 25 = 4727300 m

Można przyjąć, że tak liczna społeczność poruszała się w terenie w kolumnie o szerokości około 50 metrów. Zwiększanie tej szerokości byłoby niezasadne z powodu naturalnych przeszkód terenowych.


4727300 : 50 = 94546 m = ok 95 km

Przy powyższych uwarunkowaniach kolumna poruszających się Izraelitów miałaby długość około 95 kilometrów. Taka kolumna nie miała żadnych szans ucieczki przed wojskiem egipskim. Biorąc pod uwagę szybkość marszu ok 3 km/godz (pędzone bydło) taka kolumna przebywała jakikolwiek odcinek drogi w czasie około 30 godzin. To znaczy, że po upływie 30 godzin od wyjścia czoła pochodu z Ramses, koniec kolumny dopiero z Ramses wychodził. W tej sytuacji przebycie jakiejkolwiek drogi w ciągu jednej nocy przez całą kolumnę (Wj 14/20 - 24) było niewykonalne.

To wszystko dowodzi, że autor lub redaktor Księgi Wyjścia dokonał zafałszowania opisanej sytuacji. Aby była ona realna, Izraelitów musiało być dziesięć razy mniej. Wówczas kolumna miałaby długość około 9 km, a każdy odcinek drogi byłby pokonywany w czasie 3 godzin.

I to jest drugi dowód zawyżenia liczby Izraelitów, którzy wyszli z Egiptu, tym razem wskazujący wyraźnie na dziesięciokrotne zawyżenie. Najłatwiej bowiem jest w relacjach do wyników spisu ludności dopisywać zero.

Czy Izraelici mogli przechodzić przez Morze Czerwone? Sama Biblia daje dowody, że taki fakt nie miał miejsca. Nazwa ''Morze Czerwone''została nadana w czasach już nowożytnych. Egipcjanie morze to nazywali Uadż-Ur [_2_], Grecy nazywali je Erythraios Pontos, czyli Morze Erytrejskie. W starożytnej łacinie określane było jako Sinus Arabicus. Natomiast w najstarszych manuskryptach hebrajskich mówi się o Yam Suf, ale to oznacza Morze Sitowia lub Morze Trzcin. Morze Czerwone i jego zatoki pozbawione były takiej roślinności. Ta bagienna roślinność była typowa dla rozlewisk Jezior Gorzkich, leżących na północ od Morza Czerwonego i Zatoki Sueskiej. W zależności od pory roku tereny w pobliżu Jezior Gorzkich bywały mniej lub bardziej grząskie.

Na mapce nr 2 [_3_] po lewej stronie Jeziora Timsa usytuowane są miejscowości Ramses, Pitom i Sukkot. Natomiast po jego prawej stronie są już tereny pustyni Szur.

Najbardziej prawdopodobna trasa pochodu Izraelitów musiała przebiegać z Ramses, przez Pitom, przez Yam Suf, czyli bagienne tereny między Jeziorem Timsa i Jeziorami Gorzkimi na zachodnie tereny Pustyni Szur. Poniżej podane są wersety z BT:



Wj 15/22

''Mojżesz polecił Izraelitom wyruszyć od Morza Czerwonego, i szli w kierunku pustyni Szur. Szli trzy dni przez pustynię, a nie znaleźli wody.''

Wj 15/23

''I przybyli potem do miejscowości Mara.''

Wj 15/27

''Potem przybyli do Elim, gdzie było dwanaście źródeł i siedemdziesiąt palm.''


Niemal wszyscy wiedzą, gdzie leży rzeczywiste Morze Czerwone i jego zatoki. Natomiast mało kto wie, gdzie szukać pustyni Szur. Dlatego zwykły czytelnik wersetów biblijnych często świadomie lub nieświadomie daje się wprowadzić w błąd przez nieodpowiedzialnych nauczycieli religijnych, przykładowo takich jak Świadkowie Jehowy. Aby iść od rzeczywistego Morza Czerwonego w kierunku pustyni Szur należało iść z południa na północ. Tymczasem Mojżesz prowadził Izraelitów z północy na południe. Oaza Elim to dzisiejsza miejscowość nazywana Źródłami Mojżesza, położona na północno-wschodnim wybrzeżu Zatoki Sueskiej. Było to pierwsze miejsce w czasie wędrówki położone najbliżej zatoki rzeczywistego Morza Czerwonego. Izraelici nie mogli cztery dni wcześniej przebyć Morza Czerwonego lub jego zatoki. Aby dojść po czterech dniach do Elim logika nakazuje myśleć, że szli z północy na południe, w kierunku Morza Czerwonego. A to znaczy, że szli od Yam Suf, czyli Morza Trzcin położonego między Jeziorem Timsa i Jeziorami Gorzkimi. To Morze Trzcin po upływie pewnego czasu zostało w Biblii błędnie nazwane Morzem Czerwonym przez późniejszych redaktorów.

Prawidłowe tłumaczenie biblijnego tekstu podała tylko Biblia Poznańska (Joz 4/23) i tylko w jednym miejscu:

Jahwe bowiem, wasz Bóg, osuszył przed wami wody Jordanu, dopóki nie przekroczyliście go, podobnie jak to Jahwe, wasz Bóg, uczynił z Morzem Sitowia, które osuszył przed wami, aż przeszliście przez nie.”

Szkoda, że tłumaczom Biblii Poznańskiej zabrakło odwagi, aby w innych tekstach biblijnych wyrażenie „Morze Czerwone” też zastąpić wyrażeniem „Morze Sitowia”.

Biblijna relacja o wyjściu z Egiptu zawiera wiele nieprawdopodobnych lub wręcz sfałszowanych elementów.


Wj 13/18

''...a synowie Izraela wyszli uzbrojeni z ziemi egipskiej.''

Mało prawdopodobne, skoro nie umieli tej broni używać. W Egipcie byli hodowcami bydła, uprawiali ziemię i pracowali dla faraona. Tylko nieliczni mogli służyć w armii.


Wj 13/21

''A Jahwe szedł przed nimi podczas dnia jako słup obłoku, by ich prowadzić drogą, podczas nocy zaś jako słup ognia, aby im świecić, żeby mogli iść we dnie i w nocy.''

Ani ludzie, ani zwierzęta, nie mogli iść bez odpoczynku dzień i noc. Trudno komentować słup ognia, jeżeli zjawisko to nie zostało w Biblii dokładniej określone.


Wj 14/2-3

(Bóg do Mojżesza) ''Rozbijcie namioty naprzeciw tego miejsca nad morzem. Faraon powie wtedy: Synowie Izraela zabłądzili w kraju, a pustynia zamknęła im drogę.''


Sytuacja zupełnie nierealna. Mojżesz miał wcześniej bardzo dużo czasu, aby dobrze poznać teren i wybrać dogodną trasę późniejszej wędrówki Izraelitów.

Wj 14/9

''Egipcjanie więc ścigali ich i dopędzili obozujących nad morzem.''

Nadal całkowicie nieprawdopodobne. Mogłoby świadczyć, że bóg Jahwe widocznie nie był przewidujący i wprowadził Izraelitów w błąd.


Wj 14/24

''O świcie spojrzał Jahwe (...) na wojsko egipskie i zmusił je do ucieczki.''


Wj 14/25

''I zatrzymał koła ich rydwanów, tak że z wielką trudnością mogli się naprzód posuwać.''

Taka treść może być efektem niedokładnego przekładu polskiego. Jednak bardziej prawdopodobne, że koła rydwanów zapadały się głęboko w grząski grunt terenów obok Jezior Gorzkich


Wj 15/17

''Wprowadziłeś ich (Izraelitów – przyp.aut.) i osadziłeś na górze twego dziedzictwa, w miejscu, które uczyniłeś swym mieszkaniem, w świątyni, którą założyły Twoje ręce, Panie.''

Jest to końcowy fragment pieśni dziękczynnej odśpiewanej przez Mojżesza i synów Izraela po udanym przekroczeniu rzekomego Morza Czerwonego. Ale ten fragment wyraźnie mówi o czasach, kiedy król Salomon już zbudował świątynię w Jerozolimie. To znaczy, że jakiś poeta ułożył tę pieśń dopiero w czasach Salomona, a późniejszy redaktor Księgi Wyjścia przypisał ją Mojżeszowi.

Herodot w roku 450 p.n.e. wspominał o występowaniu zjawiska regularnych zmian poziomu wód w Morzu Czerwonym. Zjawisko to aktualne do dzisiaj, wywołane jest kilkoma czynnikami. Uczeni, badający tereny w pobliżu Jezior Gorzkich stwierdzili, że w okresie wiosennego zrównania dnia z nocą, fale składowe przypływu w Morzu Czerwonym nakładają się na siebie i wówczas przypływ jest bardzo okazały. Ale raz na dziewięć lat jest on wyjątkowo duży i zalewa wówczas bagniste tereny wzdłuż Jezior Gorzkich. Mojżesz musiał o tym wiedzieć od kapłanów egipskich i wykorzystał w swoich planach. Przeprowadził Izraelitów przez osuszone silnym wschodnim wiatrem bagniska tuż przed napływem wysokiej fali od strony Morza Czerwonego. Ta fala zatopiła wojska faraona lub przynajmniej powstrzymała pościg.

Ani w Pieśni Mojżesza (Wj 15/1 - 19), ani w Pieśni Miriam (Wj 15/20 - 21), ani też w późniejszym orędziu Jozuego (Joz 24/6 - 7) nie ma żadnej wzmianki, że Izraelici przeszli suchą nogą przez Morze Czerwone. Mówi się tylko, że Egipcjanie zginęli w Morzu Czerwonym (Wj 15/4), bo ''Jahwe przywiódł na nich z powrotem fale morskie'' (Wj 15/19). Z całą pewnością jest to relacja o tej wysokiej fali morskiej płynącej od zatoki Morza Czerwonego. W tym wersecie czytamy co prawda: ''Gdy weszły w morze konie faraona...'' i ''synowie Izraela przeszli suchą nogą morze'', lecz chodzi tu o morze trzcin (Yam Suf).

Z Wj 15/25 dowiadujemy się, że w miejscowości Mara, bóg Jahwe ustanowił dla Izraelitów przepisy i prawo. Izraelici byli tu nawet przez boga doświadczani.

I niewiadomo byłoby o co chodzi, gdyby nie wiedza, że ten werset należy do źródła E. Natomiast według źródła P (Wj 20/1) przepisy i prawo Mojżesz otrzymał dopiero przy górze Horeb w odległości około 147 km od Mara. Żydowscy redaktorzy znów przemieszali informacje z różnych źródeł, tworząc prawdziwy galimatias. Prawidłowa kolejność relacji źródła E powinna być taka :


Wj 17/1-7

Wj 15/25 od słów ''Tam ustanowił...'' do Wj 15/26

Wj 20/18 do 23/19

Wj 17/8 do 18/27

Ta relacja zaczyna się na pustyni Sin po wyjściu Izraelitów z oazy Elim i kończy się przy górze Horeb. W Mara nie było ustanawiane prawo. Miejscowość ta ze wszystkich możliwych powodów nie była właściwym miejscem do tego celu. Ustanowienie prawa i doświadczanie Izraelitów nastąpiło dopiero przy górze Horeb.

Poniżej podana jest najbardziej realna marszruta Izraelitów wg kalendarza żydowskiego:

(w pierwszych dwóch dniach Izraelici przeprawiali się przez odnogę Nilu)


15.01

4 km

Ramses– odnoga Nilu

Wj 12/37

Lb 33/3, 5


16.01

4 km

Ramses– odnoga Nilu

Wj 12/37

Lb 33/3, 5


17.01

18 km

odnoga Nilu – Sukkot

Wj 12/37

Lb 33/3, 5


18.01

19 km

Sukkot– Pitom


Lb 33/6


19.01

19 km

Pitom– Etam


Lb 33/7


21.01

12 km

Etam– Pi-Hachirot

Wj 14/2

Lb 33/7


noc

10 km

przejście przez mokradła

Wj 14/29

Lb 33/8




odpoczynek– 3 dni




24.01

15 km

na pustyni Szur

Wj 15/22

Lb 33/8


25.01

18 km

na pustyni Szur

Wj 15/22

Lb 33/8


26.01

18 km

dojście do Mara

Wj 15/23

Lb 33/8




odpoczynek– 2 dni




29.01

19 km

Mara– Elim

Wj 15/27

Lb 33/9




odpoczynek– 12 dni




12.02

24 km

Elim– wybrzeże M.Czerwonego

Wj 17/1

Lb 33/10




odpoczynek– 2 dni




15.02

23 km

na pustyni Sin

Wj 16/1,17/1

Lb 33/11




odpoczynek– 1 dzień




17.02

22 km

dojście do Dofki

Wj 17/1

Lb 33/12




odpoczynek– 2 dni




20.02

24 km

Dofka– Alusz

Wj 17/1

Lb 33/13




odpoczynek– 2 dni




23.02

22 km

Alusz– Refidim

Wj 17/1

Lb 33/14




pobyt– 7 dni




1.03

13 km

Refidim– góra Horeb (Serabit al-Khadim)

Wj 19/1-2

Lb 33/15


razem

280 km

16 dni marszu + 31 dni postojów



Refidim to miejscowość zidentyfikowana przez badaczy niedaleko miejscowości Serabit al-Khadim [_4_]. Obok Serabit al-Khadim wznosi się góra o wysokości ok 755 m. To był biblijny Horeb.






Użyte skróty w tekście:


BT

Biblia Tysiąclecia


E

źródło elohistyczne, Elohista


P

źródło kapłańskie, Kapłan




[1]

[2]

[3]

[4]

Przypisy:

Zenon Kosidowski, Opowieści biblijne, Warszawa 1976, s. 216

A.Kondratow, Tajemnice trzech oceanów, Warszawa 1980, s. 150

Mały Atlas Biblijny (mapki z Oksfordzkiego Atlasu Biblijnego),''Vocatio'' Warszawa 2001

Wielkie wydarzenia czasów biblijnych , Warszawa 1998 – Vocatio , s. 38


Zbigniew Chorąży, sierpień 2006


Powrót do strony tytułowej


Powrót do listy artykułów